यार्सागुम्बाः केही वैज्ञानिक तथ्य
यार्सागुम्बा हिमाली क्षेत्रमा पाइने बहुमूल्य जडिबुटीको रूपमा चिनिँदै आएको छ । यो वनस्पति र किराबीचको अन्तरसम्बन्धको एउटा उदाहरण हो । यो च्याउको यस्तो प्रजाति हो जसले आपmनो सम्र्पूण जीवनचक्र पुतलीको लार्भाभित्र नै व्यतीत गर्छ । यार्सागुम्बा लार्भा अवस्थामा लाग्ने रोग हो जुन लार्भाको मृत्युपश्चात् बाहिर उम्रन्छ । यार्सागुम्बा च्याउको प्रजाति भए पनि अन्य च्याउहरूको जस्तो छाता भने हुँदैन । लार्भाले छाला फेर्ने अवस्थामा झरेका यार्सागुम्बाको बीउ अंकुरण भई पोषणतत्त्व सोस्न थाल्छ । यार्सागुम्बा भाँचेर हेर्यौं भने भित्री भाग सेतो ढिक्को देख्छौं । किराको भित्री भाग र यार्सागुम्बाको भित्री भाग एकै प्रकारको हुन्छ ।
यसको औषधीय महत्त्व धेरै अघिदेखि पत्ता लागेको हो । चार हजार वर्षभन्दा पनि पुरानो आत्रेय संहितामा भूसंजीवनी भनी नामकरण गरिएको छ जसलाई सान्निपातिक बृक्क...